Ynske schrijft

Ynske Boersma +31645192530

blancodesign

Swingen zoals oma

“Hij…zakt…af!” In de rij voor de toiletten staat een meisje verwoed aan haar petticoat te sjorren. Met haar wijd uitstaande roze-wit gestreepte jurk en kunstig gedraaide kuif lijkt Tessa (25) zo uit een aflevering van Happy Days te zijn weggelopen. Al zit het nu even tegen. Met verbeten rukken probeert ze het nylon gevaarte op de gewenste hoogte te krijgen. Dan  schuift ze resoluut de petticoat naar beneden. Ze trekt de band die de lagen stof bij elkaar houdt een beetje strakker en zegt: “En dan zal je zien dat ik hem zo dus niet meer omhoog krijg.” 

Het is zaterdagavond. Theaterhuis de Brakke Grond is deze avond het toneel van een heuse rock ’n roll dancing. Op de roodverlichte dansvloer zien de mannen eruit als hun opa’s in hun jonge jaren, met bretels en zorgvuldig gepoetste schoenen. De vrouwen wiegelen bevallig met hun polkadotjurken. Op het podium speelt een bigband met een stuk of tien blazers, een contrabas en een bekoorlijke zangeres. Als ware het de jaren vijftig, en dat is dan ook precies de bedoeling. 

Het danspubliek heeft zich verzameld voor Radio Modern, het fiftiesfeest van het Belgische agentschap Neo Retro. In België zijn de Radio Modern feesten al jaren een begrip. Maandelijks doft een duizendtal Belgen zich op voor een ouderwetse avond swingdansen op de hits van Jerry Lee Lewis, Ray Charles en Elvis Presley. Nu is het de beurt aan de Hollanders om de stramme ledematen los te gooien. In Amsterdam zijn de Vlamingen in ieder geval met open armen ontvangen: Het feest in de Brakke Grond is strak uitverkocht. 

Dat is niet zo gek: Ook wij dompelen ons maar al te graag onder in het warme bad van nostalgie. Zonder te zeiken dat het vroeger allemaal beter was, maar door die mooie tijden van weleer te reconstrueren en romantiseren onder de noemer retro of vintage. Niet alleen de jaren vijftig zijn geliefd, ook andere decennia zijn terug te zien in deze trend. Zoals de roaring twenties, decor van de populaire serie Boardwalk Empire. Of de jaren zestig, waarin de al even goed bekeken serie Mad Men zich afspeelde. 

Het retrovirus heeft ook Amsterdam in zijn greep. In alle negen straatjes zijn inmiddels vintagewinkels te vinden, met ‘authentieke’ kleding, tassen, meubels en wat al niet meer. Omdat echte vintage- dus de originele stukken uit de jaren ’20-’70, steeds schaarser wordt, verkopen veel winkels tevens ‘vintage-geïnspireerde’ kleding. Namaak, dus. Zaken die we in de jaren negentig nog afdankten als ouderwets en achterhaald- vinylplaten, analoge camera’s, zijn zo’n beetje even gewild als de nieuwste iPhone. 

Maar ook een beetje café of kapsalon is tegenwoordig niet meer af zonder een weldoordachte retrotouch. Zoals Bar Oldenhof, een jazz bar aan de Elandsgracht waar je diep weggezakt in een fluwelen armstoel een klassieke cocktail geserveerd krijgt door een al even zo galante en goed geklede barkeeper. Een sigaartje erbij roken mag ook. In dezelfde Jordaan huist sinds kort de vintage-stijl scheersalon Barber, waar mannen plaats kunnen nemen voor een scheerbeurt met Vergulde Hand en opa’s scheermes. Kost een paar tientjes, maar dan heb je wel die retrobeleving van ‘mannen onder elkaar.’ Er is zelfs whisky. 

Wat maakt terugkijken zo leuk? Ben Mouling, initiatiefnemer van de Radio Modern-avonden noemt zijn feesten een reactie op het inwisselbare moderne uitgaansleven. Van ‘bloedloze technofeestjes’ moet hij niets hebben. “Daar staat iedereen maar met gedrogeerde ogen te kijken.” We moeten weer uitgaan zoals onze opa’s en oma’s dat vroeger deden, aldus Mouling. Waarin we ons ‘mooi opkleden’ en de vrouwen veroverd worden door galante mannen. Want dat is een beetje verdwenen, denkt Mouling. “Veel mensen spelen dat veroverspelletje juist graag. En wie vindt het nu niet leuk om een mooie broek of jurk aan te trekken?”

Daarbij is rock ’n roll en andere swingmuziek tijdloos, zegt Mouling. “Over twintig jaar hebben we het echt niet meer over Lady Gaga, maar wel over Sinatra. Deze muziek heeft een bepaalde beat waarop iedereen kan bewegen, en maakt dat je gaat dansen. Iedereen hier loopt met een glimlach rond- ga maar checken!”

Het Radio Modern feest trapt af met een spoedcursus lindyhop van de Amsterdamse dansschool Lindyspirit. Deze Amerikaanse swingdans, ontstaan in de jaren twintig, is een steeds populairdere dansstijl aan het worden in Nederland. Ook in Amsterdam is het aantal lindyhopcursussen sterk gegroeid de laatste paar jaar. 

“En quick quick slow,” zeggen instructeurs Quinten en Sarah terwijl ze de basispassen voordoen op het podium. Door de jongere debutanten wordt in het begin nog wat onwennig gegiecheld, wanneer ze herhaaldelijk op de tenen van hun partner gaan staan. Lang duurt die schroom niet, en kort daarna worden de al eerste rondjes gedraaid. 

Het publiek is van alle leeftijden. Van fiftiesfetishisten tot fanatieke dansers en van enigszins stoffige types tot jonge hipsters. Dansen doet iedereen, op zijn eigen onbeholpen of juist ervaren manier. Change partners, klinkt het om de zoveel tijd. De ouwe bokken, die dit vaker gedaan hebben, geven hun jonge concurrenten het nakijken door het vrouwvolk rond hun as te laten tollen en in de meest onmogelijke hoeken te gooien. 

Terug naar Tessa. Ook zonder afzakkende petticoat is zo’n fiftiesoutfit nog een hele organisatie, zo blijkt. Ze demonstreert haar pettipants: een soort van zalmroze boxershort met ruches. “Zodat niemand je billen ziet wanneer je ronddraait.” Haar vintagejurk liet ze op maat maken door een Turkse kleermaker. De resterende stof heeft ze in een strik om haar hoofd geknoopt. De kuif? “Geleerd van een filmpje op YouTube.” 

Dan komen haar drie vriendinnen binnen, allen met zweet op het voorhoofd. De vier zijn lid van de rock ’n roll-vereniging Gel, waar ze wekelijks les krijgen in deze dans. Ze zitten erop, kortom.  Wat maakt rock ’n roll zo leuk? “Ik word er gewoon heel erg blij van. Als ik na een avond dansen naar bed ga, dan kan ik niet stil liggen.” Rock en rollen doe je voor je plezier, aldus Tessa, die in het normale leven studeert en toeristen rondleidt door Amsterdam. “Het gaat niet om het showen, zoals bij salsa. En daarbij, als je het naar je zin hebt, dan ziet het er vanzelf leuk uit.” 

Eigenlijk vindt ze de hele fiftieshype maar niets. “Wij dansen niet omdat het mode is. Op onze vereniging zitten mensen die dit al tientallen jaren doen.” De hele entourage ziet ze meer als een extraatje. “Je mag er helemaal voor gaan, dat is leuk. Maar het hoeft niet.”

Voor Susie en Linda (beiden 28) is die entourage juist de raison d’être van deze retroavond. “Alleen de voorpret al maakt het zo leuk,” zegt radiojournaliste Susie. Als ware bakvissen hebben de vriendinnen samen jurken uitgezocht, zich opgetut en danspasjes geoefend voor de spiegel. Ook hier diende YouTube als dankbare bron voor vintage-inspiratie. 

Susie liet zelfs speciaal voor dit feest haar blonde haren in de krul zetten bij de kapper. “Ja dit krijg ik zelf niet voor elkaar hoor.” Aan elk detail is gedacht. Een lichtroze jurk waarmee verleidelijk gezwierd kan worden, een bijpassend minuscuul tasje, felrood gestifte lippen en een ferme streep eyeliner. 

“Het is leuk om weer moeite te doen om er mooi uit te zien,” zegt Susie. “Lekker optutten, alsof je weer zestien bent.” En de muziek? “Oh ja, nu je het zegt, die is ook heel leuk natuurlijk.” 

Terug naar de danszaal. Swingband ZooT heeft zijn laatste toegift gegeven, waarna het de beurt is aan de Radio Modern huisdj’s. De dansvloer staat inmiddels bomvol. Stilstaan is er niet bij, ook niet voor de verslaggever. Een uitgestoken hand volstaat om iemand ten dans te vragen. “Niet zo onzeker, niemand kijkt naar je. Gebruik je heupen!” zegt de Rotterdamse Lamri (28). Hij demonstreert de charleston, en doet ingewikkelde dingen met zijn knieën. Geleerd van, hoe kan het ook anders, YouTube. Nog een wijsheid van Lamri: “Alle meisjes houden van draaien.”

Dan klinkt Etta James’ I just wanna make love to you, ook wel bekend van de Coca Cola Light-break van weleer. Een goed excuus om het meisje waarmee je net nog zo wild hebt gedanst, nu dicht tegen je aan te trekken voor een onvervalste slow. Kom daar maar eens om op een technofeest.

Retro Stijlgids (zonder pretentie om compleet te zijn)

Dans: 

Lindyhop, Charleston en andere jaren ’20 en ’30 swingdansstijlen leer je bij de dansscholen Swingstreet en Lindyspirit, met lessen in Oost en West. Lindyspirit organiseert ook crashcourses en een maandelijkse Lindy Playground, waar je je pasgeleerde pasjes kunt oefenen samen met andere beginnende Lindyhoppers. De eerstvolgende is morgenmiddag van 15 tot 18 uur. 

Jive en Rock ’n Roll, de populaire dansstijlen uit de jaren ’50 leer je bij één van de Rock ’n Roll verenigingen in Amsterdam: Jive55, Gel en Cruise Inn. Deze laatste heeft ook een eigen café op de Zuiderzeeweg, waar naast de lessen ook feesten gegeven worden. 

Uitgaan:

Het Vlaamse retrodansfeest Radio Modern komt weer terug naar de Brakke Grond, en wel in de lente van het komend jaar. Wie niet zolang wil wachten kan naar één van hun feesten elders te lande. 

In Pacific Parc kunnen de heupen elke week losgegooid worden op de rock ’n roll van DJ’s en soms ook een band.  Van donderdag tot en met zaterdag 

Met enige regelmaat zijn er ook Burlesque feesten, een stijl  uit jaren ’40 en 50. De eerstvolgende  Burlesque Freakout is 10 november in Club 8. 

Meer zin in een goed glas whisky in een rokerig, slecht verlicht jazzcafé? Bar Oldenhof aan de Elandsgracht, geheel in de stijl van de roaring twenties, heeft het allemaal. Plus cocktails en sigaren. 

Kleding & opsmuk:

Voor je retro-outfit ga je naar een van de talloze vintagewinkels in de stad, of naar de Noordermarkt op maandag, het Waterlooplein en de maandelijkse vlooienmarkt in de IJ-Hallen. 

I love Vintage heeft zich gespecialiseerd in retrojurken, schoenen, tassen en petticoats. Voor elke periode van 20’s tot 60’s is een apart kledingrek. Er zijn zowel originele stukken als nieuwe ‘vintage’ kleding. 

Voor mannen is het iets lastiger om een strak retropak te vinden, maar je maakt een goede kans bij Laura Dols en Bij Ons Vintage. Bij deze laatste vind je ook retromeubels en –gadgets. 

Bij de retro-totaalbeleving hoort ook een antieke bril. Hiervoor ga je naar het Brillenwinkel van het Brilmuseum, waar je je een origineel exemplaar uit een tijdperk naar keuze laat aanmeten. 

Haar: 

Terug van weggeweest: De barbier, waar mannen terecht kunnen voor hun wekelijkse scheerbeurt- met ouderwets mes, dat spreekt voor zich, koffie, whisky en een goed gesprek. Verboden gebied voor vrouwen. Neem plaats in een vintagezetel bij scheersalon Barber in de Jordaan, of ga naar een écht authentieke barbier: De 77-jarige Figaro Pasquale met een salon nabij het Spui. 

Voor de vrouwen (en ook mannen) is er de pas geopende Hairsalon Parlour, waar je je in een fiftiesinterieur een dito kapsel kunt laten aanmeten.  

Foto Daniël Cohen

13-10-2012, PS van de Week download publicatie! (PDF)