Ynske schrijft

Ynske Boersma +31645192530

blancodesign

Dansen en drinken op troosteloze plekken

'Anker't?' De Hongaarse student onderbreekt zijn vertolking van Madonna's Vogue om de verdwaalde verslaggever de weg te wijzen. 'Daar moet je zijn', wijst hij, biertje in de hand, naar een vervallen gebouw 10 meter verderop in de donkere straat. 'Veel plezier!'

Op de aangewezen plek staat een groepje mensen voor wat ooit een deuropening moet zijn geweest. Een bouwlamp werpt een ongenadig blauwig licht op het sinistere gebouw, dat er met zijn afbrokkelende gevel en dichtgetimmerde ramen uitziet alsof het elk moment naar beneden kan komen. 

Maar aan de andere kant van deze weinig uitnodigende entree wacht de weifelende bezoeker een enorm openluchtcafé waar honderden mensen drinken, dansen, praten en flirten. In de naastgelegen, werfkelderachtige ruimte zet een dj zijn publiek aan tot lome dansbewegingen, in een andere hangen Hongaarse studenten op banken van sloophout. 

De inrichting van deze zogeheten ruin pub is simpel: twee bars voorzien van een golfplaten afdakje en een verzameling meubilair bestaande uit lange tafels en klapstoelen. Een koord met witte lampions gespannen over de binnenplaats vormt een contrast met de gapende gaten op de bovenste verdiepingen die het gevoel geven dat je op een verboden plek bent aanbeland. 

De ruin pubs, oftewel openluchtcafés, op de binnenplaatsen (of zelfs daken) van leegstaande gebouwen, zijn de afgelopen jaren sterk in opkomst in de oude stadswijken van Boedapest. De meeste van deze romkocsma zijn net als Anker't te vinden in de oude Joodse buurt in het zevende district, waar begin deze eeuw ongeveer 80 procent van de verpauperde wijk leegstond. 

Projectontwikkelaars waren reeds begonnen de vervallen, veelal monumentale appartementencomplexen plat te gooien om plaats te maken voor nieuwbouw. Helaas voor hen dwarsboomde de gemeente hun plannen: die besloot om de sloop van de oude gebouwen te verbieden. Hierdoor bleven vele op instorten staande panden in de stad overeind staan. 

Jonge creatieve ondernemers speelden hierop in door de troosteloze plekken om te toveren tot bloeiende cafétuinen. Antikraak of tegen betaling van een beetje huur aan de eigenaar die wachtte op betere tijden. 

De ingrediënten? Wel, men neme een leegstaand gebouw of een braakliggend stuk grond in de stad en plaatst daar een verzameling van de straat geplukt meubilair, een paar biertappen en niet te vergeten wat vintage-attributen als antieke apparaten en racefietsjes tegen de muur voor het nodige hipsterdecorum. 

Toch is geen ruïnecafé hetzelfde. Naar de één ga je om een biertje te drinken en rustig te praten, onderuitgezakt op een versleten bank, bij de ander dans je tot de zon opkomt boven je door de Hongaarse brandewijn Pálinka benevelde hoofd. Sommige cafés organiseren ook exposities, filmavonden, biologische markten en fietsverkopen. Je kunt er zelfs overnachten, voor wie niet al te veel hecht aan nachtrust. 

De eerste was Szimpla, met de opening van een cafétuin in een verlaten appartementencomplex aan de Kazinczystraat, midden in de Joodse buurt. De ongedwongen, tikkeltje anarchistische sfeer in het openluchtcafé bleek grote aantrekkingskracht te hebben op de Hongaarse jongeren. 

Al snel volgden andere ondernemers het voorbeeld van Szimpla, waarmee het gebied rond Kazinczy in tien jaar tijd de drukst bezochte uitgaanswijk van Boedapest is geworden. Szimpla zelf is nog altijd onverminderd populair en heeft als 'moeder der ruïnecafés' een ware cultstatus verworven. 

Wat maakt het feesten in de vergankelijkheid zo populair? 'Ruïnebars zijn als een groot festival', zegt barvrouw Anna van Fogashaz, een cafétuin in een oude tandartspraktijk even verderop in de Joodse buurt. 'Het is eclectisch, alles is mogelijk.' Haar collega Csaba valt haar bij. 'Gewone cafés zijn nice and clean, net als de mensen die er komen. Hier is geen dresscode, iedereen is welkom.'

AFBRAAKBARS IN BOEDAPEST

Waar te gaan? De meeste ruïnebars in de Hongaarse hoofdstad huizen in het zesde en zevende district, allemaal op loopafstand van elkaar. Reizen zocht er zes voor u uit.

Szimpla Kert

Szimpla betekent 'simpel'. Nogal een understatement. Een nacht in Szimpla is als een psychedelische trip op een vlooienmarkt, waar je bier drinkt in een badkuip, oude Trabant of tandartsstoel, al lurkend aan een waterpijp onder een plafond volgehangen met duizend-en-een lampenkappen en elektronische apparaten waarvan niemand meer weet waarvoor ze ooit waren bedoeld. Drink een biertje, cocktail of Hongaarse wijn in de tuin of dwaal door het gebouw voor een klein concert van een lokale band of dj begint. Probeer u niet te storen aan de massa's andere toeristen, want off the beaten path is Szimpla helaas allang niet meer. 

Kazinczy utca 14

Élesztö

Wie liever tussen de Hongaren bier drinkt, spoedt zich naar Élesztö in het negende district. Een kroeg zoals het ooit bedoeld was, zeggen de kenners. Het een paar maanden geleden geopende café is gevestigd in een oude fabriek, in een buurt die nog niet zo heel erg in opkomst is. 

Ga zitten op een van de doorgezakte sofa's op het platform waar eens vrachtwagens werden ingeladen, bestel een Távoli Galaxis, Bors Anonymous of een van de zeventien (!) andere speciaalbieren, afkomstig van lokale brouwerijen, en praat, tot diep in de nacht. Want daar gaat het om. 

Tüzoltó utca 22

Corvintetö

Geen bar maar een club, en dit keer niet op de binnenplaats, maar op het dak van een oude socialistische supermarkt, op de grens van het zevende en achtste district: Corvintetö is niet echt een ruïnecafé, maar voor clubliefhebbers zeker de moeite waard. Bestel een biertje, laat je door de oude lift omhoog voeren en dans tot je de zon ziet opkomen boven de daken van Boedapest. 

Blaha Lujza ter 1-2

Fogashaz

'Huis met tanden', betekent Fogashaz, in het hart van de oude Joodse buurt. Eens zat hier een tandartspraktijk, nu grijnzen van alle hoeken en gaten enorme opengesperde gebitten de argeloze feestganger toe. 

Fogas is behalve openluchtcafé en club ook een zelfbenoemd cultuurcentrum met exposities, films en concerten. Maar ook als je een fiets wil huren, een waterpijp wilt roken en/of verlegen zit om een hostelbed kun je hier terecht. Probeer vooral de Pálinka volgens het 'geheime' recept van barvrouw Anna, met chilipeper, limoen en honing. Geneest alles. 

Akácfa utca 49-51

Anker't

Anker't is te vinden op de Paulay Ede utca 33. Alleen open in de zomer. De rest van het jaar kun je naar Anker Klub, het indoorzusje van de club aan de Anker köz 1-3.

PáLINKA

'Alles waarvan jam kan worden gekookt, daar kun je ook pálinka van maken', luidt een Hongaars gezegde. De vruchtenbrandewijn is zo'n beetje hét nationale product in Hongarije, na goulash dan. De Hongaar drinkt het als aperitief, naast zijn bier, als digestief, of zelfs als krachtig begin van de dag. De ruïnebars schenken vele variëteiten. Van de gangbare abrikoos, peer en pruim tot kweepeer (aanrader!) en pompoen. Probeer ze allemaal, maar niet tegelijk. Egészségedre!

19-10-2013, De Volkskrant