Ynske schrijft

Ynske Boersma +31645192530

blancodesign

Profiel: Cathelijne Broers

Een doordouwer die niet stopt voor ze haar doel heeft bereikt. Maar ook een teamspeler, iemand met wie je kunt lachen. Dat is Cathelijne Broers (Bilthoven, 1968) in het kort, volgens de mensen om haar heen. 

Een week geleden verscheen een stralende Broers, directeur van de Hermitage en de Nieuwe Kerk, voor de camera's van de NOS, even na het nieuws van Beatrix' aftreden. Sinds 1814 worden alle koninklijke hoogtepunten gevierd in de Nieuwe Kerk, pal naast het Paleis op de Dam. Aan directeur Broers dus de taak de inhuldiging van Willem-Alexander te verzorgen. 

Dat lijkt Broers in het geheel niet van de wijs te brengen. "Het is al heel snel, maar het is nooit te kort dag," aldus Broers in het NOS Journaal. "Wij zijn niet voor een kleintje vervaard, dat zullen we regelen." 

Broers' interesse in de kunstwereld zat er al vroeg in. Na haar middelbareschooltijd aan het Amsterdams Lyceum vertrok ze voor een jaar naar Florence, waar ze kunstgeschiedenis en Italiaans studeerde. 

"Ze sprak binnen de kortste keren vloeiend Italiaans," zegt vriendin Hester Schölvinck. "En toen ik haar kwam opzoeken, wist ze over elk gebouw wel iets te vertellen." 

Broers en Schölvinck zijn al vriendinnen sinds de brugklas. Maar ze zijn ook collega's: Broers is sinds enkele jaren voorzitter van het bestuur van de Plantage Amsterdam, het samenwerkingsverband van de musea in de Plantagebuurt, waarvan Schölvinck projectleider is. 

Als het om samenwerken gaat, neemt Broers altijd het voortouw, volgens ingewijden. Een noodzaak in deze crisistijd, waarin de subsidiekraan voor musea steeds verder wordt dichtgedraaid. Schölvinck: "We moeten het met zijn allen doen, zegt Cathelijne dan. Dat wordt nu ook vanuit Den Haag gedicteerd, maar zij doet dat dus al jaren." 

Ook Axel Rüger, directeur van het Van Gogh Museum, werkte samen met Broers. "Met veel plezier," zegt hij. Vanwege de verbouwing van het Van Gogh logeert zijn collectie zeven maanden bij de Hermitage. Een verhuizing die nogal wat voeten in de aarde had - alsof ze gingen samenwonen, noemden de twee directeuren de operatie. "Ze is een professionele bestuurder, doelgericht, en heel sympathiek. Een prettige collega." 

Na haar studies kunstgeschiedenis en bedrijfskunde werkte Broers bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, en als secretaris in de raad van bestuur van de NOS. In 2002 begon ze als adjunct-directeur onder Ernst Veen bij de Nieuwe Kerk en was ze betrokken bij de oprichting van de Hermitage, waar ze vanaf 2003 dezelfde functie vervulde. 

Frans van der Avert, tot 2011 hoofd communicatie van de Nieuwe Kerk en de Hermitage, trad op dezelfde dag in dienst als Broers. Hij noemt haar een harde werker die heel goed weet wat ze wil. "Ze is zich heel bewust van de erfenis van Ernst Veen, en geeft daar nu haar eigen invulling aan." 

Eind 2011 nam Broers de leiding over beide musea van Veen over. Hij staat ook wel bekend als cultureel ondernemer avant la lettre. Een fenomeen, noemt Broers hem. Veen transformeerde de Nieuwe Kerk dertig jaar geleden van godshuis naar cultureel centrum. Ook de Hermitage, de dependance van het museum in Sint-Petersburg, komt uit de koker van Veen. 

Daarbij kwam ze meteen voor een flinke uitdaging te staan: de verhuizing van de Van Goghcollectie naar de Hermitage. Alleen als de programmering flink werd omgegooid, kon de Hermitage de volle zeven maanden onderdak bieden aan het Van Gogh. Een complexe én kostbare operatie. De gemeente moest zes ton bijleggen, maar Broers kreeg het voor elkaar. 

"Als ze iets wil, trekt ze zich van niemand iets aan totdat ze het heeft. Ze is heel lief, maar ze is geen watje," zegt Schölvinck. 

Een medewerker die niet bij naam genoemd wil worden, kan dat beamen. Een doordouwer, noemt hij Broers. "Als het nodig is, gaat ze tot het gaatje." 

Na een succesvol eerste jaar als directeur - 250.000 meer bezoekers in de Hermitage dan in het jaar daarvoor - belooft 2013 bewogen te worden voor Broers. Praktisch zonder subsidie moet ze haar twee musea in tijden van crisis draaiende zien te houden. En met de heropening van het Stedelijk Museum, Rijksmuseum en het Van Gogh neemt ook de concurrentie flink toe. 

Kritiek was er ook: Broers kreeg aanvankelijk het verwijt niet zichtbaar genoeg te zijn als directeur van de twee musea. Van der Avert vindt die kritiek misplaatst: "Cathelijne is iemand die eerst de organisatie intern op orde brengt, voordat ze daarmee naar buiten gaat. Dat is juist heel verstandig." 

Maar 2013 is eveneens het 'jubeljaar' waarin Amsterdam het vierhonderdjarig bestaan van de grachten viert, het Rijks weer opengaat én Broers gastvrouw is van de nu al veelbesproken inhuldiging. 

Aan zichtbaarheid had Broers de afgelopen week in elk geval geen gebrek. Ze bracht het er goed van af in de spotlights die sinds het nieuws van de abdicatie op haar gericht staan. "Alsof ze een Oscar kreeg," typeerde een trotse medewerker haar optreden in het NOS Journaal. 

Broers blijft bescheiden. Hester Schölvinck: "Ze had haar moeder, die op de kinderen kwam passen, niet eens verteld dat ze in het Journaal zou komen. Dus toen haar kinderen de volgende dag op school kwamen, waren zij de enigen die haar niet hadden gezien. Dat is wel typisch voor Cathelijne." 

Heeft ze ook zwakke punten? Daar moet Schölvinck lang over nadenken. "Misschien gaat ze soms iets te snel voor de rest, hupsakee, door. Dat werkt ook in haar voordeel, want af en toe heb je gewoon iemand nodig die doorzet."

 
05-02-2013, Het Parool